أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
596
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
مكه در دوران محمدعلى پاشا مقدمه در آغاز لازم است پيش از بحث از ارتباط محمدعلى پاشا با مكه مطالبى در بارهء سير تكوين حكومت محمدعلى پاشا در مصر بيان كنيم . در اين زمينه مىبايست سيرى از تحولات از روزگار محمدعلى بيك كبير « بلوط » تا دوران محمدعلى پاشا جد خاندان خديوى پيشين مصر ، را بيان كنيم . تاريخ محمدعلى بلوط به شورش وى بر حكومت عثمانى باز مىگردد . اين واقعه در سال 1180 زمانى رخ داد كه وى فرمانده سپاه عثمانى بود . در حوادث سال 1183 ديديم كه اشراف خاندان آل بركات ، درست زمانى كه در مصر پيروز شده بود ، بر ضد عموزادگان خود از آل زيد ، از او درخواست كمك كردند . چنان كه گذشت وى بخشى از سپاه خود را با اين هدف در دورهء نخست عثمانى به مكه فرستاد . وى تا زمان مرگش به سال 1187 در مصر حكومت كرد . پس از وى فرزندش ابو الذهب جاى وى را گرفت تا آن كه ميان او و برخى از مخالفانش درگيرى آغاز شد و مصر در بحران فرو رفت و خانههاى برخى از اروپايىها غارت شد . در اين وقت فرانسوىها آن غارت را بهانه كرده ، حملهء سنگينى به مصر كردند . اين تهاجم پس از درگيرىهاى طولانى ميان دو طرف و آن هم به بهانهء تأمين امنيت ، منجر به اشغال مصر در سال 1213 شد . تواريخ مصر شرح اين وقايع را آوردهاند و نيازى به تكرار آن در اينجا نيست .